توسط : قهوه، این دونه ی خوش عطر، برای خیلی ها بنزین رو داره؛ یک شات میخوری و حس میکنی باکت پر شد. درست همون لحظهای که قهوهتو تموم میکنی چشمات بازتر میشن و عملا حس میکنی خستگی از تنت پریده… ولی واقعاً داری شارژ میشی؟ یا فقط یک حقهی بیوشیمیاییه که مغزت ازش سر در نمیاره؟
سؤال میلیون دلاری هم همینه! قهوه واقعاً بهمون انرژی میده؟ یا صرفا با فریب، خستگیمون رو عقب میندازه؟
چرا دونستن این موضوع مهمه؟
سادس! چون بیشتر مردم هر روز از قهوه برای «کاهش خستگی» و «بالا بردن تمرکز» استفاده میکنن، بدون اینکه بفهمند پشت صحنه واقعا داره چه اتفاقی میافته.
اگر بفهمی قهوه چطور کار میکند، میتونی مصرفت رو مدیریت کنی و جلوی خستگیهای ناگهانی و افت انرژی رو بگیری. پس بیا ببینیم که:
قهوه چجوری روی خستگی اثر میگذاره؟
همین اول کار باید ناامیدتون کنم و بگم که قهوه خستگی رو از بین نمیبره! در واقع کافئین موجود توی قهوه صرفا جلوی گیرنده های مولکولی به اسم “آدنوزین” رو میگیرن (همون مولکولی که ترشحش باعث حس خستگی میشه) و در نتیجه مغز “فکر میکنه” که خسته نیستی! در حالی هستی! واقعا هم هستی!!! حالا بیایید خیلی کوتاه و سر راست راجع به “آدنوزین” حرف بزنیم.
آدنوزین چیه و چرا باعث خستگی میشه؟!
آدنوزین یک مولکول سیگنالدهنده داخل مغزه که مثل «ساعت خستگی» عمل میکنه.
هرچی در طول روز بیشتر کار کنی و انرژی مصرف کنی، مقدارش بالاتر میره و آرومآروم به مغز میگه که:
«آروم باش، وقت استراحته.»
وقتی زیاد میشه، حس خوابآلودگی و کُندی ایجاد میکنه. همین.
پس چیز عجیبی نیست و صرفا یه مکانیزم طبیعی برای جلوگیری از اینه که مغز بیوقفه کار کنه و از پا دربیاد!
حالا این وسط، نقش کافئین چیه؟!
کافئین از نظر ظاهری خیلی شبیه آدنوزینه! برا همینه که میتونه خودشو به عنوان آدنوزین جا بزنه ! پس اتفاقی که میوفته اینه که :
- کافئین روی گیرنده های ی میشینه که آدنوزین باید مینشست!
- برخلاف آدنوزین، کافئین پیغام خستگی ای رو نمیفرسته
- مغز هم گول میخوره و فکر میکنه همه چی آرومه و خبری نیست
نتیجه؟
تو خسته ای ولی مغز اجازه نمیده حسش کنی!
در واقع کافئین خستگی رو برطرف نمیکنه؛ فقط سیگنال خستگی رو میدزده! و صرفا صورت مسئله رو پاک میکنه! مثل این میمونه که چراغ چک ماشین روشن باشه و تو فقط به یه نحوی چراغ چکو خاموش کنی! مشکل هنوز هست، فقط دیگه نمیبینیش! خب حالا اینا به کنار؛
خب پس چرا بعد از یه مدت زمان کوتاهی شدیدا احساس خستگی میکنیم؟
چون آدنوزین هم توی این مدت بیکار نبوده و همینطوری داشته توی بدن جمع میشده. وقتی اثر کافئین میپره، مغز یهو با یه لشکر آدنوزین طرف میشه. نتیجه؟
یه سقوط ناگهانی؛ سنگینی، بیحالی و افت تمرکز!
حالا چرا اثر قهوه به مرور زمان کم و کمتر میشه؟
چون بدن خیلی زود میفهمه که تو داری گیرنده ها رو با کافئین فریب میدی. پس چیکار میکنه؟ گیرنده ی جدید میسازه! انقدر میسازه که جا برای آدنوزین باز بشه. پس تو برای همون حس بیداری قبلی، باید قهوه بیشتری بخوری! حس آشنای اعتیاد :))
پس اگه بخوایم یه نگاه منصفانه داشته باشیم باید بگیم که قهوه نه حکم ناجی رو داره، نه مقصر! صرفا یه نوشیدنی خوب و مفیده که باید درست مصرف بشه
چطور قهوه رو هوشمندانه مصرف کنیم؟
رعایت چندتا نکته زیر باعث میشه از فواید قهوه بیشترین بهره رو ببری و مشکلی هم پیش نیاد.
- بهترین زمان مصرف قهوه 90 دقیقه بعد از بیدار شدنه!
- وقتی واقعا خسته ای، قهوه راه حل نیست؛ راه حل خواب و استراحته
- از عصر به بعد دور کافئین رو خط بکش؛ خوابتو نابود میکنه
- هفتهای یه بار مصرف رو کم کن تا اون داستان عادت پیش نیاد!
